A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Bilderdijk, Willem

Gewijzigd op 31-08-2012 19:12 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten
Afbeelding
Dichter (Amsterdam 7 september 1756 – Haarlem 18 december 1831)

Een groot deel van zijn jeugd bracht Bilderdijk binnenshuis door. Door ontsteking van het beenvlies, gevolg van een ongeluk, leidde hij van zijn zesde tot zestiende jaar een kluizenaarsbestaan. Boeken werden zijn grootste kameraden. Zelfstudie resulteerde in een fabelachtige kennis, maar de eenzaamheid en het lichamelijk ongemak uitten zich ook in melancholie en doodsverlangen die zijn verdere leven een plaag zouden blijven.

Op twintigjarige leeftijd won Bilderdijk met zijn gedicht Invloed van de dichtkunst op het staetsbestuur de gouden penning van het Leidse dichtgenootschap Kunst Wordt Door Arbeid Verkregen. Een carrière in de letteren kon echter geen genade vinden bij zijn vader, die hem als boekhouder in dienst nam. In 1780 ging Bilderdijk rechten studeren in Leiden waar hij twee jaar later promoveerde. Hij vestigde zich als advocaat in Den Haag. Inmiddels liepen patriotten – burgers die nauwelijks een stem in het lands- en stadsbestuur hadden en stadhouder Willem V als een soort dictator bezagen – te hoop tegen het Oranjehuis. Als advocaat verdedigde de Oranjegezinde Bilderdijk aanhangers van de prins, onder wie de legendarische volksvrouw Kaat Mossel. Maar ook vervolgde patriotten behoorde tot zijn klantenkring.

In 1795, nadat de Fransen ons land hadden bezet en Willem V naar Engeland was gevlucht, moest Bilderdijk, in zijn functie van advocaat, een eed van trouw op het nieuwe regime afleggen. Hij weigerde. Hij beschouwde het regime als een revolutionair product van het door hem te vuur en te zwaard bestreden rationalisme dat het menselijk verstand boven de Goddelijke openbaring plaatste. Als gevolg van zijn weigering de eed te ondertekenen werd Bilderdijk verbannen. Hij vertrok naar Londen, waar hij – al jaren ongelukkig getrouwd – verliefd werd op de negentienjarige schilderes en dichteres Katherina Schweickhardt. Pas in 1802 werd de echtscheiding van zijn vrouw uitgesproken waarna Bilderdijk zich eindelijk bij zijn geliefde kon voegen, met wie hij overigens nooit officieel in het huwelijk zou treden.

Vier jaar later keerde hij terug naar Nederland en ging koning Lodewijk Napoleon in de Nederlandse taal onderwijzen. Ook werkte Bilderdijk mee aan de totstandkoming van een koninklijke bibliotheek, maar het begeerde hoogleraarsambt ging aan hem voorbij. Het aftreden van Lodewijk Napoleon, in 1810, maakte Bilderdijk grotendeels brodeloos. In 1817 vestigde hij zich als privaatdocent vaderlandse geschiedenis in Leiden waar Isaac da Costa en Groen van Prinsterer, voortrekkers van het Réveil en grondleggers van de antirevolutionaire richting, zich onder zijn gehoor schaarden. Bilderdijks felle aanvallen op de rationalistische tijdgeest veroorzaakten heftige polemieken. Brede erkenning bleef uit. Verbitterd verhuisde hij in 1827 naar Haarlem waar hij in 1831 overleed. Katherina was een jaar eerder overleden. Van hun acht kinderen stierven zeven op jonge leeftijd. Van de vijf kinderen uit zijn relatie met Katherina Schweickhardt moest Bilderdijk er vier begraven. Bilderdijk publiceerde meer dan dertig dichtbundels. Zijn Leidse colleges werden na zijn dood gebundeld en uitgegeven als Geschiedenis des Vaderlands.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 31 oktober 2008

Verder lezen: M.J.G. de Jong en W. Zaal, Bilderdijk. Een overzicht van zijn leven en een keuze uit zijn werk (Kampen 1960) ; W. van der Zwaag, Willem Bilderdijk, vader van het Réveil (Houten 1991) ; J. van Eijnatten, Hogere sferen. De ideeënwereld van Willem Bilderdijk 1756-1831 (Hilversum 1998)

Archieven: Collectie Bilderdijk Museum Vrije Universiteit.; Collectie Bilderdijk Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis

Informatie op internet: Koninklijke Bibliotheek ; Universiteit van Amsterdam

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!