A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Brakel, Wilhelmus à

Gewijzigd op 31-08-2012 19:27 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten
Afbeelding
Predikant, invloedrijk vertegenwoordiger van de beweging van de nadere reformatie (Leeuwarden 2 februari 1635 - Rotterdam 30 oktober 1711)

Onder bevindelijk gereformeerden stond – staat – hij bekend als ‘vader Brakel’. Ze verslonden zijn in 1700 verschenen, tweeduizend pagina’s tellende hoofdwerk Redelijke godsdienst, omdat het aan leerstelligheden een praktische invulling gaf en in eenvoudige taal was geschreven. Het maakte Wilhelmus à Brakel (eigenlijk gewoon Van Brakel) tot een invloedrijke vertegenwoordiger van de nadere reformatie, al leek hij aanvankelijk een andere kant op te gaan.

Wilhelmus à Brakel werd op 2 januari 1635 geboren in Leeuwarden waar zijn vader schoolmeester en koster (van de Grote of Jacobijner kerk) was. Een jaar of vier later werd Brakel senior predikant in Jellum-Bears, zonder overigens een academische opleiding te hebben gevolgd. Voor zoon Wilhelmus stond al tijdens zijn kinderjaren vast dat hij in zijn vaders voetsporen zou treden. Na de Leeuwardense Latijnse school te hebben gevolg ging hij theologie studeren in Franeker waar hij sympathie kreeg voor de rationalistische, vrijzinnige opvattingen van Coccejus. Eenmaal in Utrecht studerend sloot Brakel zich aan bij de kring van Coccejus tegenstrever Voetius waarin hij ook zijn vrouw leerde kennen. Het echtpaar zou vijf kinderen krijgen waarvan er vier kort na de geboorte stierven.

Dat Brakels gang richting de moederschoot van de nadere reformatie geen kaarsrechte weg was bleek ook uit zijn houding ten opzichte van de leer die de Waalse opwekkingsprediker Jean de Labadie uitdroeg. Diens streven naar een zuivere geloofsgemeenschap, afkerig van zowel staat en maatschappij als de kerk, sprak Brakel bijzonder aan. De labadistische conventikels droeg hij een warm toe, maar uiteindelijk besloot hij toch de gereformeerde kerk, hoe lauw en rationalistisch ook, trouw te blijven. Liever een onvolmaakte kerk dan helemaal geen kerk: ‘een verdorvene Kerke, nochtans een Kerke,’ in Brakels’ eigen woorden. Na een onbevredigend verlopen gesprek met Labadie, een gewezen priester, werd Brakel een bestrijder van diens leer. Ook trad hij tegen de coccejanen in het krijt.

Na ruim twintig jaar predikant in Friesland te zijn geweest, waarvan tien jaar in zijn geboorteplaats Leeuwarden, vertrok Brakel in 1683 naar Rotterdam. Hij bleef er tot zijn dood in 1711, een periode waarin hij zich als voortrekker van de nadere reformatie manifesteerde. Zowel in zijn preken als geschriften legde hij de nadruk op het verbond van dogmatische kennis en geloofservaring. Intellectualisme was Brakel vreemd. Geloof moest blijken in de praktijk, zijnde het vertrouwen van het hart op Christus. Dit zette hij breedvoerig uiteen in zijn meerdelige hoofdwerk Redelijke godsdienst waarvan binnen zeven jaar drie drukken verschenen.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 1 juni 2009

Verder lezen: F.J. Los, Wilhelmus à Brakel (Leiden 1892) ; A. de Reuver, ‘Wilhelmus à Brakel’, in: W. van ’t Spijker e.a., Oude schrijvers. Een kennismaking (Houten 1997)

Informatie op internet: Biografisch lexicon voor de geschiedenis van het Nederlandse Protstantisme

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!