A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Zwingli, Huldrych

Gewijzigd op 06-09-2012 16:57 by host Gecategoriseerd als Markante protestanten
Afbeelding
Zwitsers kerkhervormer (Wildhaus {Zwi} 1 januari 1484 - Kappel {Zwi} 11 oktober 1531)

Huldrych Zwingli werd op de eerste dag van 1484 geboren in Wildhaus, ten zuiden van het Bodenmeer, vlakbij bij Liechtenstein. Het gezin was welvarend, de heer der huizes behoorde tot de dorpsnotabelen. Na zijn eerste onderwijs in de dorpsschool van het naburige Weesen te hebben ontvangen, van zijn oom Bartolomeus, vertrok Huldrych (ook wel: Ulrich) op tienjarige leeftijd voor verdere scholing naar Bazel waar hij het latijn machtig werd. Drie jaar later ging hij in Bern studeren waar hij in aanraking kwam met het humanisme.

Na een verblijf aan de universiteit van Wenen keerde Zwingli terug naar Bazel en ging zich wijden aan grondige bijbelstudie. In 1506 werd Zwingli pastoor in Glarus, zestig kilometer zuidwestelijk van zijn geboorteplaats Wildhaus. Ten einde de bijbel in haar grondtalen te kunnen lezen gaf Zwingli zich over aan het grieks en hebreeuws. Tot kritiek op de kerk en haar leer leidde dit vooralsnog niet. Zwingli’s zorg en toorn betroffen de vele Zwitsers die zich tot vreemde, vooral Franse krijgsdienst lieten verlokken. In Glarus probeerde hij te verhinderen dat jongeren zich als soldaat lieten inhuren, tegelijkertijd als veldprediker meetrekkend met hen die voor het geld waren bezweken en de strijd van de Franse koning streden.

Na Glarus tien jaar te hebben gediend vertrok Zwingli als pastoor naar het naburige Einsiedeln waar een wonderdoenend Mariabeeld gelovigen uit de wijde omtrek trok, tot financieel gewin van de geestelijkheid. Zwingli sprak er schande van en spoorde de gelovigen aan relikwieën te begraven en zich alleen te verlaten op Gods Woord zoals dat in de bijbel was te lezen. Zelf verdiepte hij zich deze tijd in de geschriften van Erasmus die hem diepgaand beïnvloedden.

In 1519 werd Zwingli pastoor van de domkerk in Zürich waar hij publiekelijk de leer en praktijk van de rooms-katholieke kerk ging kritiseren. Door Zwingli’s toedoen werd een aflaatverkoper de toegang tot de stad ontzegd. Ook het huurlingensysteem bleef overigens zijn aandacht houden. Hij wist in 1522 te bereiken dat het kanton Zürich het bondgenootschap met Frankrijk opzegde en vreemde krijgsdienst verbood. In hetzelfde jaar verscheen Zwingli’s eerste reformatorische geschrift, Van verkiezen en vrijheid der spijzen, waarin hij zich tegen het vastengebod keerde. Het was een menselijke regel, geen bijbels gebod. Om dezelfde reden verwierp hij het celibaat.

In de maanden die volgden zette de reformatie zich in Zürich krachtig door. Kloosters werden opengesteld, beelden uit de kerk verwijderd; ook de liturgie werd veranderd. Reactie bleef niet uit. Katholieke kantons kwamen in verzet en bewerkstelligden dat de Zwitserse landdag Zwingli’s gevangenneming gelastte. Ook in eigen gelederen werd hij met oppositie geconfronteerd. Boeren keerden zich niet alleen tegen de kerkelijke - maar ook tegen de wereldlijke autoriteiten en weigerden belasting te betalen. Zwingli daarentegen veroordeelde burgerlijke ongehoorzaamheid. Ook met wederdopers kreeg hij onenigheid. Zwingli wees de volwassenendoop af, maar probeerde lang met de wederdopers in gesprek te blijven. Uiteindelijk, in 1526, conformeerde hij zich aan de kantonregering die de wederdoop verbood, op straffe van de dood.

Ook met Maarten Luther kwam het tot een dispuut. Zwingli, die tot zijn dood heeft volgehouden dat hij al op reformatorisch standpunt stond voordat hij Luthers geschriften leerde kennen, ontmoette de Duitse kerkhervormer in oktober 1529. Op veertien geloofspunten kwamen ze tot overeenstemming, maar over de avondmaalsviering bleken ze fundamenteel van mening te verschillen. Luther betoogde dat het lichaam van Christus werkelijk aanwezig was, terwijl het brood en de wijn voor Zwingli slechts symbolische betekenis hadden. Deze opvatting zou hij hebben ontleend aan een oud Nederlands epistel dat in 1525 was bewerkt door de Haagse humanist Cornelis Hoen. In oktober 1531 vielen de rooms-katholieke kantons Zürich aan. De slechtbewapende protestantse troepen werden binnen een uur verslagen. Zwingli vond de dood, 47 jaar oud.

Auteur: Peter Bak, voor Protestant.nl, 24 februari 2009

Verder lezen: W.P. Stephens, Zwingli. An introduction to his thought (Oxford 1992) ; Gottfried W.Locher, Zwinglische Reformation im Rahmen der Europäische Kirchengeschichte (Göttingen 1979) ; K.M. Witteveen, Het evangelie tussen pacifisme en geweld. Huldrych Zwingli (Kampen 1974)

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!