A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Hussieten

Gewijzigd op 12-09-2012 19:06 by host Gecategoriseerd als Kerk
Afbeelding
Volgelingen van Johannes Hus.

De brandstapel van Hus (1415) vormde het startsignaal voor de hussietenbeweging. Boeren, burgers, adel en een deel van de geestelijkheid verenigden zich in een golf van protest. Ze kwamen in opstand tegen de Boheemse koning en tegen de Boheemse afhankelijkheid van Rome. De beweging had sociale, nationale en godsdienstige motieven. Aanhangers onder de lagere geestelijkheid kritiseerden vooral de rijkdom van kerken en kloosters, en de luxe en weinig voorbeeldige levenswandel van prelaten.

Na universitaire discussies werd in 1417 een verklaring aangenomen over viering van het avondmaal onder de gedaante van brood en wijn (lekenkelk). De kelk, meegedragen in het vaandel, werd het symbool van de beweging. Na de dood van koning Wenzel splitsten de hussieten zich in een gematigd deel en radicalere fracties. De Praagse universiteit en hogere adel gingen akkoord met het vrijgeven van de lekenkelk. Dit bezorgde hen de naam van utraquisten (sub utraque specie = onder twee gedaanten) of calixtijnen (calix = kelk).

De radicalere boeren en burgers buiten Praag kwamen regelmatig samen op de berg Oreb in Oost-Bohemen (orebiten) en op de Tabor in Zuid-Bohemen (taboriten). Zij eisten tevens herstel van oude rechten van de boeren en afschaffing van sociale misstanden. Toen de paus in 1420 een kruistocht afkondigde tegen de Boheemse ketters, verenigden gematigden en radicalen zich opnieuw in een heilige oorlog. Ze verdedigden een gezamenlijk program, de ‘Vier Artikelen van Praag’: vrijheid om het woord van God te belijden, lekenkelk, secularisatie van kerkelijke goederen, en tucht over verkeerde levensstijl. Na veertien jaar oorlog, kruistochten en hussietenexpedities in buurlanden, werden er met de vorst en vertegenwoordigers van het concilie van Bazel vredesbesprekingen gevoerd op basis van de vier artikelen. Gematigde utraquisten versloegen uiteindelijk de radicale taboriten die van geen onderhandelingen wilden weten (1434).

Auteur: F. van der Pol uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)

Verder lezen: H. Kaminsky, A History of the Hussite Revolution (Berkely/Los Angeles 1967) ; F. Seibt, Hussitica. Zur Struktur einer Revolution (Cologne/Vienna 1990)

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!