A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

RSS

Generaliteitslanden

Gewijzigd op 23-10-2012 11:16 by host Gecategoriseerd als Politiek en samenleving
Afbeelding
Gebieden die behoorden tot de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, maar rechtstreeks bestuurd werden door de Staten-Generaal.

Zij misten dus de door de Unie van Utrecht (1579) aan de gewesten verleende zelfregering. De gereformeerde kerk was de enig toegelaten publieke eredienst. Tot de Generaliteitslanden behoorde allereerst het zogenaamde Staats-Brabant: de huidige provincie Noord-Brabant, zonder het noordwestelijke deel rond Zevenbergen en Geertruidenberg dat tot het gewest Holland behoorde, en zonder een aantal ‘vrije’ gebieden. Daarentegen werd Stad en Lande van Maastricht wel tot Staats-Brabant gerekend, zij het beperkt door de ‘tweeherigheid’ van de stad; de Staten-Generaal moesten het gezag delen met de bisschop van Luik.

Ten tweede waren het de Landen van Overmaze en de gebieden van Valkenburg, Daalhem en ’s-Hertogenrade die tot het vroegere hertogdom Brabant behoorden. Ten derde het in 1715 aan de Staten-Generaal afgestane deel van het kwartier van Opper-Gelder. Het merendeel van het vierde kwartier van Gelderland, dat in de tijd van de Nederlandse opstand Spaans was gebleven, kwam aan Pruisen (Venray, Geldern, Kevelaer) of aan Oostenrijk. Daarnaast was Staats-Vlaanderen een Generaliteitsland, het latere Zeeuws-Vlaanderen, dat tijdens de opstand door de Republiek veroverd was. En ten slotte waren er nog twee gebieden in Groningen die zelfstandigheid misten: Westerwolde en Wedde. De achterstelling werd in het bijzonder in Staats-Brabant scherp gevoeld. Het markizaat van Bergen op Zoom was al ‘staats’ sinds 1577, steden als Breda en Den Bosch hadden in 1579 de Unie van Utrecht mede getekend en Brabant had tot 1581 afgevaardigden in de Staten-Generaal. Alle Brabantse pogingen om als ‘achtste bondgenoot’ tot de Staten-Generaal te worden toegelaten, werden echter systematisch geweigerd. Met de komst van de Bataafse Republiek in 1795 verdwenen de Generaliteitslanden.

Auteur: J. Peijnenburg uit: G. Harinck e.a.(red.), Christelijke Encyclopedie (Kampen 2005)

Verder lezen: S.J. Fockema Andreae, De Nederlandse Staat onder de Republiek (1961) ; J.A.K. Haas, De verdeling van de landen van Overmaas 1644-1662 (Assen 1978)

Thank you for evaluating SQLViewPro. If after your evaluation you wish to support great DotNetNuke software, please visit the store to purchase a membership. Use discount code 'TRIAL' at checkout for 10% off!